Jaarthema 2026: Vriendelijke Verstedelijking
In 2026 zet Architectuurcentrum Rondeel de spotlights op het thema Vriendelijke Verstedelijking.
Verstedelijking is niet alleen bouwen van gebouwen, maar ook het toevoegen van leven. In de afgelopen maanden zijn voor de toekomst van het landsdeel Oost Nederland vier hoofdthema’s benoemd:
- Levend landschap als fundament
- Toffe plekken in het buitengebied
- Op zoek naar de economie van morgen
- Vriendelijke verstedelijking
Wij pakken volgend jaar dus het vierde thema op.
Vriendelijke Verstedelijking in Deventer en Oost Nederland
(tekst gebaseerd op de publicatie “Wij maken Oost Nederland”, auteur Platform 31)
Het samenleven in een fijnmazig netwerk van steden, dorpen en landelijke woongemeenschappen is de basis voor vriendelijke verstedelijking in Oost Nederland en ook voor Deventer. Daarbij gaat nieuwbouw samen met investeren in sociale cohesie. Het landschap is de identiteitsdrager en de contramal van verdere verstedelijking. Zowel de grote als de kleinere steden/dorpen in Oost-Nederland zijn populair. Ze bruisen en bieden een aantrekkelijke balans tussen reuring en rust. Ze staan bekend om hun aantrekkelijke woon-, werk- en leefklimaat. Ze zijn een belangrijke schakel in het bieden van cultuur, diversiteit en ruimte voor ontmoeting. Deventer is één van de grotere en aantrekkelijke steden naast onze dorpen en landelijke woongemeenschappen op heel diverse schaalniveaus. De steden en dorpen hebben een unieke ligging in het landschap, waar ze een relatie mee aangaan. Het landschap in Oost-Nederland is de identiteitsdrager en de contramal van verdere verstedelijking. Daarnaast is de gemeenschapszin in al deze ‘stedes’ sterk. Het sociale karakter van de steden en dorpen, met hun ontspannen en vriendelijke sfeer. Ook op de lange termijn zullen zich meer en meer mensen op onze hoge zandgronden en stuwwallen gaan vestigen. Nieuwkomers mogen zich welkom weten. Dat vraagt om openheid van huidige bewoners en nieuwsgierigheid van nieuwe bewoners. Het samenleven is de basis voor vriendelijke verstedelijking waarbij nieuwbouw samengaat met investeren in sociale cohesie. De verstedelijking is bovendien een kans om gegroeide scheefheden en tegenstellingen te herstellen en te focussen op een inclusieve samenleving. Waar nu volop gekeken wordt naar Oost-NL als landingsplaats voor nieuwe woningen, is het voor de toekomstbestendigheid van onze steden ook nodig dat de voorzieningen, de werkgelegenheid en de bereikbaarheid meegroeien. Vriendelijke verstedelijking moet de steden en dorpen versterken en vraagt naast investeringen in energie- en mobiliteitsnetwerken ook grote investeringen in cultuur, gemeenschappen, onderwijs en werk. Zo kunnen nieuwe ontwikkelingen de identiteit en kracht van de gemeente Deventer versterken en een nieuwe laag toevoegen. Vriendelijke verstedelijking is voor Deventer niet sec het toevoegen van woningen, maar het toevoegen van leven.
Mooie voorbeelden van vriendelijke verstedelijking in Oost Nederland zijn: Bundle met de Performance factory in Enschede, het Waalfront in Nijmegen, woonwijk Eva Lanxmeer in Culemborg, Rivierduinen in Silvolde, Buitendelen nabij Deventer en erfdelen in Doesburg. Samen staan ze voor de grote diversiteit aan mogelijke versterking van steden, dorpen en het buitengebied van Oost NL.
Doel van een jaarthema voor Architectuurcentrum Rondeel
Met een jaarthema wil Architectuurcentrum Rondeel een jaar lang de spotlights zetten op een actueel onderwerp, dat extra aandacht kan gebruiken. De ervaring leert dat de jaarthema’s die wij hebben geïntroduceerd ook navolging krijgen in de daaropvolgende jaren. Zo hebben b.v. de “Goede gesprekken in 2023” over de bouwopgave van Deventer een vervolg gekregen in ontwerpend onderzoek naar twee stadsentrees van Deventer en in ons programma voor de Dag van de Architectuur over de toekomst van de IJsselvallei. In 2025 was het jaarthema “Biobased Bouwen”. In navolging van de succesvolle eerste editie van de Nacht van Biobased Bouwen (7 februari 2024) heeft op 2 april 2025 de tweede editie plaatsgevonden in samenwerking met de gemeente Deventer, Building Balance en Boeren voor BiobasedBouwen. In het najaar is het convenant Biobased Bouwen met de architecten uit het landsdeel Oost getekend (is ook landelijk gebeurd) en zijn we op bezoek geweest bij de Triodosbank. We zijn natuurlijk wel trots en verheugd dat onze inspanningen een langduriger effect hebben en zich niet beperken tot één jaar.
