Verslag van de bijeenkomst “De IJsselvallei in transitie”
“In Transitie” was het thema voor de landelijke dag van de Architectuur op 14 juni. In Deventer ging het om de toekomst van de IJsselvallei en de grote uitdagingen:
- De klimaatverandering: meer (regen)water om af te voeren, maar ook meer droogte en de noodzaak om water vast te houden.
- De woningbouwopgave: waar kunnen we nog verantwoord bouwen in onze vallei of moeten we dat helemaal niet meer willen?
- Het natuurherstel rond de IJssel,
- De energietransitie en nieuwe vormen van energieopwekking.
Het goede nieuws: We kunnen de uitdagingen nog het hoofd bieden, maar dan moeten we nu wel aan de bak.
Vooraf nadenken over hergebruik.
Sonja Draskovic van architectenbureau Cepezed trapte af met een verrassende presentatie over hergebruik. Ze nam ons mee in haar zoektocht naar hergebruik van de bladen van windturbines als drijvers voor b.v. woningen op het water. Wist u dat die bladen maar 30 jaar meegaan? Dus als we nu veel windmolens neerzetten hebben we straks een berg aan afgeschreven wieken. Nu al nadenken over een alternatieve toepassing is dus wel zinvol en de drijvende fundering van gebouwen is één van de mogelijkheden.
Leer er maar mee te leven.
Onze IJsselambassadeur Wim Eikelboom gaf een stem aan de IJssel. Die IJssel ziet wel toekomst voor zichzelf, die blijft wel bestaan. Voor de mensen eromheen ziet de IJssel grotere uitdagingen. De IJssel is een mooie en ook een belangrijke rivier, de enige rivier in Nederland waar een heel meer naar is vernoemd. De rivier is grillig en treed soms buiten haar oevers. Dat was altijd al zo, maar zal in de toekomst zeker niet minder worden. De rivier zal in tijden van droogte veel minder water hebben. Ook dat is een feit. Daar moeten de mensen weer mee leren te leven.
Nog meer ruimte voor de rivier.
Michaël van Buuren, onderzoeker bij de WUR (Wageningen University and Research) presenteerde de studie NL2120. Hoe ziet Nederland en in het bijzonder de IJsselvallei eruit over 100 jaar als we alle uitdagingen te lijf gaan en ons land leefbaar hebben gehouden voor volgende generaties? Het idee van de grote groep onderzoekers uit Wageningen is dat veel van onze Nederlandse stroomopwekking op de Noordzee zal plaatsvinden. Een greep uit de overige voorstellen: Het vaste land van Nederland zal veel meer groen en bos hebben en de nieuwe woonplekken liggen op de hoger gelegen delen van het land. De kustlijn wordt robuust versterkt tegen de stijgende zeespiegel en we hebben over 100 jaar andere vormen van mobiliteit, minder ruimte voor verkeer en minder wegen. Dat is meer vervoer over spoor.. Voor onze Deventer omgeving betekent dat een veel breder stroomgebied voor de IJssel (zie nu al de ideeën voor Ruimte voor de Rivier 2.0). De IJssel is de kortste weg naar de zee (via het IJsselmeer) voor de grote hoeveelheden water die vanuit het achterland ons land binnen kunnen stromen. We moeten het stroomgebied van de rivier niet meer krampachtig willen beheersen tussen dijken. We zullen het moeten loslaten en ruimte bieden. Het IJsselwater bij Deventer moet nu door een flessenhals. Daar moet dus meer ruimte voor worden gemaakt.
Opvang van water voor drogere tijden.
Andries Van den Berg vertaalde dit nog gedetailleerder naar de regio Deventer. Met zijn kennis over onze rivier en het fijnmazige watersysteem er omheen gaf hij een beeld van de (on)mogelijkheden van verdere verstedelijking. En hij wees nadrukkelijk ook op de opgave water op te vangen in meertjes en moerassen voor tijden van droogte.
Een gesloten kringloop.
En toen was er tijd voor een toelichting op het bedrijf waar we te gast waren: Boer’n Buffel aan de IJsseldijk 35 in Diepenveen. Boer Olivier Schutzelaars gaf een rondleiding over zijn bedrijf. Het bedrijf werkt met een gesloten kringloop. Dat betekent dat er geen krachtvoer of mest van buiten wordt gehaald. De producten als kaas, vlees, mozzarella, melk, enz. kunnen ter plekke in het winkeltje worden gekocht.
Jaloers op waterbuffels.
De buffels lagen lekker te badderen in het water, iets om jaloers op te zijn. Voor de bezoekers was het vooral beschutting zoeken op deze warme dag. Het was een geslaagde bijeenkomst voor de 50 toehoorders.
Dat smaakt naar meer.
Architectuurcentrum Rondeel zal het thema niet loslaten en blijven samenwerken met de diverse organisaties die ook bezig zijn met de dergelijke uitdagingen voor de toekomst.
Dank aan iedereen, die dit mogelijk heeft gemaakt en dank aan Bart Ros voor de foto’s.
